id=”ktlnfw”
Darül Erkam ve Darü’l-Nedve Ne Anlama Gelir? Biraz Tarih, Biraz Mizah, Biraz da İzmir Esprisi
İzmir’de bir arkadaş grubunun parçasıysanız, veya herhangi bir sosyal ortamda takılmayı seviyorsanız, her zaman “bunu kimse anlamaz” dediğiniz bir şeyler vardır, değil mi? Evet, bazen en derin sohbetlerimiz, en absürd esprilerle karışır ve biz de o kadar eğleniriz ki, kimse bizim ne dediğimizi anlamaz. Mesela geçen gün, bir arkadaşım “Darül Erkam” dedi, ben de hemen “Aaa, o bizim eski mahalledeki kafeci değil mi?” diye bir şaka yapıp, hem güldüm hem de kendimi dondurmayı unuttuğumu fark ettim. Sonra düşündüm, gerçekten de Darül Erkam nedir, nerede kullanılır? İşte, tam o noktada bu yazıyı yazmaya karar verdim. Gelin, Darül Erkam ve Darü’l-Nedve’nin ne anlama geldiğine bakalım. Hem eğlenelim hem öğrenelim. Hadi başlayalım!
Darül Erkam: Hem Gizli Hem Gündelik Bir Yer
Darül Erkam, tarih kitaplarında genellikle İslam’ın ilk yıllarında kullanılan bir terimdir ve aslında “Erkam’ın Evi” olarak çevrilebilir. Peki, kimdir bu Erkam? Bizim mahalledeki Erkam’ı mı soruyorsunuz? Maalesef değil. Bu Erkam, İslam’ın ilk yıllarında çok önemli bir figürdü. Erkam bin Ebi’l-Erkam, Hz. Muhammed’in ilk müslümanlardan biri ve ilk zamanlarındaki gizli toplantıların düzenlendiği yerin sahibiydi. Yani Darül Erkam, tam anlamıyla gizli bir yerdi; tıpkı bir “sıfırdan kurulan, ilk arkadaş grubunun gizli kulübü” gibi! Hani şu, “Bunu kimseye söyleme, çok özel” diyenler var ya… İşte o mantıkla düşünün.
Valla, o dönemki Darül Erkam, her an tehlikede olabilecek bir yerdi. Gizli toplantılar, dertleşmeler, yeni fikirler… O dönemdeki ilk müslümanların, tıpkı bizlerin en favori kafelerinde yaptıkları gibi, burada oturup derin fikirler yürüttüklerini düşünebilirsiniz. Ama tabii, o kadar derin fikirlere dalmak yerine, ben de dün akşam arkadaşlarla bir kafede ‘darül’ gibi toplanıp, sadece soğuk kahve içtik. Neyse, işte o zamanlar, bu evler birer “mekan” olmaktan çok, fikir alışverişinin merkezi olmuştu.
Gizli Toplantılar ve Mahalle Sohbetleri
Gizli sohbetler dedik de… Hatırlıyor musunuz, geçen yaz akşamı bir arkadaşım, “Yani Darül Erkam gibi bir şey olabilir bu, hani böyle gizli gizli toplanıyoruz, kimseye söylemiyoruz” demişti. “Aaa, bak şimdi ben de Darül Erkam gibi bir şey yapıyorum, ben de düşündüm, bir yenilik yapmalıyım!” diye cevap verdim. Çünkü bizim de bir şekilde “gizli” toplantılarımız var, değil mi? Ama tabii, sadece dostlarla WhatsApp grubu kurmakla sınırlı kalıyor. Bu kadar derin düşüncelere dalmıyoruz!
Darü’l-Nedve: İslami Toplantılar mı, Siyasi Düşünceler mi?
Geldik Darü’l-Nedve’ye. Evet, daha önce bu terimi duyduğunuzu biliyorum ama çok fazla anlam yüklemediğiniz bir kelime olabilir. Darü’l-Nedve, “tartışma yeri” veya “toplantı evi” olarak çevrilebilir. Genellikle “büyük toplantıların yapıldığı, liderlerin toplandığı yer” olarak tanımlanır. İslam’ın ilk yıllarında, bu terim, Kureyş kabilesinin önemli toplantılarının yapıldığı yer için kullanılıyordu. Burada farklı fikirler tartışılır, dini meseleler ve toplumsal düzen üzerine düşünceler paylaşılırdı. Bunu bir nevi siyasi düşüncelerin, felsefi tartışmaların yapıldığı yer olarak da düşünebilirsiniz. Hani şu, grupta hepimiz bir konuda “iyi ya, bu konuda biz de böyle düşünebiliriz” derken, biri birden “Ya aslında bu konuda farklı düşünüyorum, işte böyle” diyor ya… İşte, o ortam da Darü’l-Nedve gibi bir şey olabilir.
Şimdi, İzmir’de bir kafe ortamı düşünün. Herkes farklı fikirlerle geliyor, bazen bazen soğuk kahve, bazen ise kıvamında bir dondurma ile derin sohbetlere dalıyoruz. Ama düşünün, orada bazı meseleler önemli, bazen de çok daha eğlenceli. Ne bileyim, “Kışın kar tatilini hangi kafede kutlasak?” gibi sorular da aslında Darü’l-Nedve’nin ruhunu taşır. Tabii, kimse o kadar ciddi değil ama yine de farklı görüşlerin bir araya geldiği bir düşünce platformudur. Yani Darü’l-Nedve, her türlü tartışmanın “fikir alışverişi” yapıldığı yer olarak akıllarda kalır.
Bir Günlük Darü’l-Nedve Toplantısı
Hayal edin, bir Darü’l-Nedve toplantısı yapıyoruz, burada 4-5 kişi bir araya gelmiş ve konumuz “En iyi kış tatili nerede yapılır?”. Bir kişi diyor ki: “Almanya’da mükemmel kayak yerleri var.” Diğer biri hemen atlıyor: “Ama neden Almanya? Orada soğuk, bence İzmir’deki sakin sahil kasabası daha iyi.” O an, tartışma büyüyor, bir anda herkesin görüşleri çakışıyor ve “hadi hepimiz karar verelim” diyerek sonunda geliyoruz ortak noktaya. İşte, o an, Darü’l-Nedve havası yaşanmış oluyor!
Sonuçta: Darül Erkam mı, Darü’l-Nedve mi?
Günümüzde Darül Erkam ve Darü’l-Nedve terimleri, sadece birer tarihi kavram olmaktan çok, sosyal ortamlarımızdaki yerimizi tanımlıyor. Her iki terim de aslında bir yerde topluluk olmanın ve fikir alışverişinin ne kadar değerli olduğunu anlatıyor. Darül Erkam, gizlilik ve samimiyetin ön planda olduğu yerken, Darü’l-Nedve, toplumsal tartışmaların, fikirlerin ve belki de bazen bolca esprinin yapıldığı bir yer gibi düşünülebilir.
Biz de arkadaşlar arasında ne yapıyoruz? Herkesin fikrini duyduğumuzda, bazen oradan oraya kayıp, bazen de fikir birliği yapıp sonuca varıyoruz. Aslında bu ikisi de bizim yaşantımızda olan ve ne kadar değerli olduğuna dikkat etmemiz gereken noktalar. Belki de hem Darül Erkam gibi gizli sohbetler yapmalı, hem de Darü’l-Nedve gibi geniş çaplı toplantılara katılmalıyız. Kim bilir? Belki de bir gün, en derin fikirlerimizi de bir kafede buluruz.