Kategori: Makaleler

Lizbon Neyi Meşhur? Kültürün, Hafızanın ve Kimliğin Şehri Bir şehri tanımaya çalışırken bazen ilk sorumuz “Nerede ne yenir?” olur. Oysa Lizbon’a dair merakım, zamanla bu sorunun ötesine geçti: Bir şehri meşhur yapan gerçekten binaları ve yemekleri mi, yoksa insanların onlara yüklediği anlamlar mı? Lizbon’u düşündüğümüzde pastel renkli binalar, sarı tramvaylar, fado müziği, Portekiz mutfağı ve denizcilik tarihi akla gelir. Fakat antropolojik açıdan bakıldığında Lizbon, yalnızca turistik simgelerden oluşan bir kent değil; ritüellerin, toplumsal ilişkilerin, ekonomik değişimlerin ve kimlik arayışlarının iç içe geçtiği canlı bir kültür alanıdır. Lizbon Neyi Meşhur? Simgelerin Ardındaki Kültür Lizbon denildiğinde akla gelen sarı tramvaylar, Azulejo adı…

Kıyı bölgesi nedir konusunda bilgi almak isteyenler için Ayhanglobal tarafından hazırlanmış kapsamlı bir başlangıç. Kıyı Bölgesi Nedir? Toplumun Denizle Kurduğu Sosyolojik İlişki Bazen bir sahile oturup çevreme baktığımda yalnızca denizi değil, insanların birbirleriyle kurduğu ilişkileri de görürüm. Bir tarafta balıkçı teknesini bekleyen biri, diğer tarafta yürüyüş yapanlar, kafelerde oturan gençler, denize girmek isteyen çocuklar ve kıyıda çalışan emekçiler vardır. Aynı kıyı, farklı insanlar için bambaşka anlamlar taşıyabilir. Peki kıyı bölgesi nedir? Sosyolojik açıdan bakıldığında bu soru, yalnızca coğrafi bir tanımın ötesine geçer. Kıyı Bölgesi Nedir? Kıyı bölgesi, kara ile deniz, göl veya başka bir su kütlesinin buluştuğu ve birbirini etkilediği…

Kısaltmalara Gelen Ekleri Ayırırken Ne Kullanılır? Kısaltmalara Gelen Ekleri Ayırırken Ne Kullanılır? Bugün sizlerle Ayhanglobal çatısı altında Kısaltmalara gelen ekleri ayırırken ne kullanılır üzerine değerli bilgiler paylaşıyoruz. Bir metinde bazen tek bir noktalama işareti, anlatının ritmini ve anlamını değiştirebilir. Bir karakterin söylediği kısa bir cümlede, bir mektubun satır arasında ya da bir romanın anlatıcısının dilinde kullanılan kısaltmalar bile metnin bütünlüğünü etkileyebilir. Peki kısaltmalara gelen ekleri ayırırken ne kullanılır? Türkçede kısaltmalara getirilen çekim ekleri, kural olarak kesme işareti (’) ile ayrılır. Örneğin “Türkiye Büyük Millet Meclisine” ifadesinin kısaltılmış biçimi olan “TBMM’ye” yazımında ek, kısaltmadan kesme işaretiyle ayrılır. Benzer şekilde “Türk Dil…

Kırmızı Kan Hücresini Hangi Organ Üretir? Beden, Bilgi ve Varlık Üzerine Bugün Ayhanglobal olarak Kırmızı kan hücresini hangi organ üretir üzerine özenle hazırlanmış bir yazıyı paylaşıyoruz. Bir kan tahlilindeki tek bir sayı bazen insanı uzun süre düşündürebilir. “Kırmızı kan hücrelerim neden azaldı?” diye sorarken aslında daha temel bir soruya yaklaşırız: Bedenimiz kendisini nasıl yeniden kuruyor? Bir hücrenin nerede üretildiğini öğrenmek, yalnızca biyolojik bir bilgiyi edinmek midir, yoksa insanın kendi varlığı hakkındaki düşüncesini de değiştirir mi? Bu nedenle “kırmızı kan hücresini hangi organ üretir?” sorusuna yalnızca anatomi açısından değil; ontoloji, bilgi kuramı ve etik açısından da bakmak ilginçtir. Kırmızı Kan Hücreleri…

Köpük Sıvı mıdır? Köpüğün Bilimsel Yapısı ve Günlük Hayattaki Yeri Bir bardağın içine su doldurup üzerine köpük eklediğimizde, gözümüz önce köpüğü görür. Hafif, hareketli ve akışkan olduğu için “Bu da sıvı olmalı” diye düşünmek oldukça doğal. Fakat köpüğü biraz yakından incelediğimizde işler değişir. Çünkü köpük, ne yalnızca sıvıdır ne de yalnızca gazdır. Köpük sıvı mıdır? sorusunun cevabı, maddenin tek bir hâlini aramaktan çok, köpüğün nasıl oluştuğunu anlamaktan geçer. Bu yazının temel arama niyeti, köpüğün madde hâlini ve fiziksel yapısını öğrenmek isteyen okuyucuya açık bir açıklama sunmaktır. “Köpük nedir?”, “Köpük sıvı mı katı mı?”, “Köpük nasıl oluşur?” ve “Köpük neden yüzer?”…

Kuzey Kore’nin Yüzde Kaçı Ateist? İnanç, Sessizlik ve Edebiyatın Gözüyle Bir toplumun neye inandığını anlamaya çalışırken bazen rakamlardan önce kelimelere bakmak gerekir. Çünkü “ateist”, “dindar”, “inançsız” ya da “inanç sahibi” gibi sözcükler yalnızca bir durumu tanımlamaz; aynı zamanda bir hikâye kurar. Kuzey Kore’nin yüzde kaçı ateist? sorusu da bu nedenle basit bir istatistik sorusundan daha fazlasıdır. Kuzey Kore’de insanların dini inançları hakkında güvenilir ve güncel kamuoyu verileri son derece sınırlıdır. Bu nedenle Kuzey Kore nüfusunun belirli bir yüzdesini kesin biçimde “ateist” olarak göstermek mümkün değildir. Bazı kaynaklarda nüfusun önemli bölümünün dinsiz olduğu tahmin edilse de “dinsiz” ile “ateist” kavramlarını doğrudan…

Kuranı Kerim Neden 23 Yılda Bölümler Halinde İndirilmiştir? Psikolojik Bir Bakış İnsan zihninin bir bilgiyi nasıl öğrendiğini düşündüğümde, tek seferde verilen büyük miktarda bilginin her zaman kalıcı olmadığını fark ediyorum. Bazen bir cümleyi duyar, hayatımızda karşılığını gördükçe onu daha iyi anlarız. Bazen de zor bir dönemde söylenen kısa bir söz, yıllar sonra bile hafızamızda canlı kalır. Bu açıdan Kuranı Kerim neden 23 yılda bölümler halinde indirilmiştir? sorusu yalnızca tarihsel veya dini değil, aynı zamanda insan psikolojisi açısından da düşündürücü bir konudur. İslam geleneğine göre Kur’an, Hz. Muhammed’e yaklaşık 23 yıllık peygamberlik sürecinde vahyedilmiştir. Kur’an’da da vahyin aşamalı biçimde indirilmesine ilişkin…

Kr Ne Demek Para? Paranın Psikolojik Anlamını Anlamak Bir alışveriş sırasında fiyatın yanında gördüğümüz küçük bir “KR” ifadesi, bazen birkaç saniyelik bir merak yaratır: “Kr ne demek para?” Aslında bu soru yalnızca bir kısaltmanın anlamını öğrenmekten ibaret değildir. Para birimleri, fiyatlar ve sembollerle kurduğumuz ilişki; algımızı, duygularımızı ve sosyal etkileşim biçimlerimizi de etkileyebilir. “Kr” ifadesi özellikle fiyat gösterimlerinde kuruş anlamında kullanılabilir. Türk lirasında 1 TL, 100 kuruşa bölünür. Ancak farklı ülkelerde “kr” veya “kr.”, İsveç kronu, Norveç kronu ya da Danimarka kronu gibi para birimlerinin kısaltması olarak da karşımıza çıkabilir. Bu nedenle görülen bağlama bakmak gerekir. Kr Ne Demek Para?…

Bu içerikte Kilogramdan küçük olan kütle ölçme birimi nedir hakkında doğru ve pratik bilgiler arayanlar için Ayhanglobal yanınızda. Kilogramdan Küçük Olan Kütle Ölçme Birimi Nedir? Bazen günlük hayatta kullandığımız basit ölçülerin, zihnimizde sandığımızdan daha büyük bir yeri olduğunu fark ediyorum. Bir markette “500 gram” denildiğinde yalnızca bir miktarı değil, aynı zamanda gözümüzde canlanan bir nesneyi, fiyatı ve hatta yeterlilik duygusunu düşünürüz. Peki kilogramdan küçük olan kütle ölçme birimi nedir? sorusunun psikolojik açıdan nasıl bir karşılığı olabilir? Kilogramdan küçük kütleleri ifade etmek için en yaygın kullanılan birim gramdır. 1 kilogram 1000 grama eşittir. Daha küçük ölçümlerde ise miligram ve mikrogram gibi…

Bu yazıda Ayhanglobal olarak Kaçıngan bağlanan bir kişi nasıl davranır konusunu baştan sona inceleyip düzenli biçimde sunuyoruz. Kaçıngan Bağlanan Bir Kişi Nasıl Davranır? Bazen insan ilişkilerini düşünürken aklıma ekonomi geliyor: Kaynaklar sınırlı, zaman sınırlı, güven sınırlı… Peki insanın duygusal kaynakları da sınırlıysa ne olur? Bir kişi yakınlık istediği hâlde yakınlaşınca geri çekiliyorsa, burada yalnızca kişilik özelliğinden değil, bir tür duygusal kaynak yönetiminden söz edilebilir mi? Kaçıngan bağlanan bir kişi nasıl davranır? sorusu, bağlanma psikolojisiyle ilgili olsa da davranışların arkasındaki tercihleri ekonomi perspektifinden okumak ilginç sonuçlar verir. Burada ekonomi, kişiyi “hesap yapan bir makine” olarak görmek için değil; tercih, risk, maliyet,…