Kategori: Makaleler

IBAN Değiştirmek Mümkün mü? İçsel Tartışmalar ve Farklı Perspektifler İçimdeki mühendis hemen konuya dalıyor: “IBAN değiştirmek mümkün mü? Matematiksel olarak bir hesap numarası statik bir kimliktir. Bankalar, hesap sahibini doğrulamak için IBAN’ı kullanır. Sistemlerin güvenliği bunu değiştirmeye izin vermez.” Ama içimdeki insan tarafı, kafasında soru işaretleriyle dolaşıyor: “Ya ben IBAN’ımı değiştirmek istersem? Çünkü güvenliğim tehlikede, ya da bir dolandırıcılık durumu yaşadım?” İşte bu ikili tartışma, IBAN değiştirme konusunu hem teknik hem insani açıdan ele almayı gerekli kılıyor. IBAN Nedir ve Neden Sabittir? İçimdeki mühendis açıklıyor: IBAN, International Bank Account Number, yani uluslararası banka hesap numarasıdır. Her IBAN, ülke kodu, banka…

Hz. Safiyye Annemizin Babası Kimdir? Tarih ve Günümüz Arasında Bir Yolculuk İstanbul’da akşamüstü ofisten çıkıp tramvaya bindiğimde, kendime garip sorular soruyorum bazen. Mesela “Hz. Safiyye annemizin babası kimdir?” diye. İşte o an, günün telaşı bir anda kayboluyor ve kafamda tarih canlanıyor. İnsan bazen metrobüs kalabalığında bile tarih ile kendini bulabiliyor, garip değil mi? Hepimiz yoğun bir hayatın içinde savrulurken, bir isim veya bir soy, geçmişin bize dokunmasını sağlayabiliyor. Geçmişin İzleri: Hz. Safiyye ve Babası Hz. Safiyye annemiz, İslam tarihinde önemli bir figür. Merak edenler için söylüyorum, babasının adı Huyay bin Akhtab. Kureyş ve Yahudi kabilesi arasında bir bağlantı olan bu…

Hz. Peygamberimiz Arap mı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifi İstanbul’da yaşayan biri olarak, şehir hayatının karmaşası içinde farklı toplumsal grupları gözlemlemek günlük rutinin bir parçası. Toplu taşımada yan yana oturduğum insanlar, işyerinde birlikte çalıştığım ekip, parkta çocuklarıyla oynayan aileler… Hepsi, farklı kültürel geçmişlerden ve sosyal konumlardan gelen bireyler. Bu çeşitliliği gözlemlemek, Hz. Peygamberimiz Arap mı? sorusunu toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında düşündüğümde, konuyu sadece tarihsel bir bilgi olarak değil, günlük yaşamın somut deneyimleriyle ilişkilendirmeme olanak tanıyor. Tarihsel ve Kültürel Arka Plan Hz. Peygamberimizin Arap kökenli olduğu yaygın bir bilgi olarak bilinse de, bu konuyu sadece etnik…

Yağmurlu Bir Sabahın Sessizliği Sabah erken saatlerde, Kayseri’nin sokakları hâlâ uykudayken yürüyordum. Yağmur, ince ince caddelere düşerken, ıslak taşların üzerinde yankılanan ayak sesim bana tuhaf bir yalnızlık hissettiriyordu. Günlüğümü cebimden çıkardım; sayfaları hâlâ dün akşam yazdıklarımla doluydu. Ama bugün farklıydı, içimde anlatılmayı bekleyen bir soru vardı: Hz. Ali’nin soyundan gelenler hangi mezheptendi? Bazen düşünüyorum, bir aileyi, bir kökeni, bir geçmişi bilmek insanı nasıl da hem huzurlu hem karmaşık bir hâle sokuyor. Babam anlatırdı; dedelerimizin hikâyelerini, Ali’nin cesareti, adaleti ve sevgisiyle örülmüş soyunu. Ama ben hâlâ merak ediyordum, bu soyun inanç yolculuğu nereye varmıştı? Kütüphanede Bir An O sabah, yağmurdan kaçmak…

“Sıkıysa Yap Ne Demek İngilizce?”: Ekonomik Bir Perspektif Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada yaşıyoruz; zamanımız, para ve enerji gibi temel girdiler her birey için kıt. Bu kıtlık, seçim yapmamızı ve önceliklerimizi belirlememizi gerektiriyor. “Sıkıysa yap” ifadesini İngilizceye çevirirken basit bir dilsel dönüşüm görülebilir: genellikle “If you dare, do it” ya da “Go ahead if you can” gibi karşılıklarla ifade edilir. Ancak ekonomik perspektiften bakıldığında bu ifade, sadece bir meydan okuma değil, aynı zamanda bir fırsat maliyeti ve risk değerlendirmesi çağrısıdır. Şimdi bu ifadeyi mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi açısından derinlemesine inceleyelim. Mikroekonomi Perspektifi: Bireysel Kararlar ve Fırsat Maliyeti Mikroekonomi, bireylerin…

Şanslı 6 Nedir? Birçok Farklı Perspektiften Yaklaşım Şanslı 6 diye bir şeyden bahsediyorsak, her şeyden önce, bu kavramın ne kadar belirsiz olduğuna ve kişiden kişiye nasıl farklı anlamlar taşıdığına dikkat etmemiz gerekiyor. “Şanslı 6” kavramı, genellikle şansa dayalı oyunlarla ilişkilendirilse de, bu oyunların dinamikleri ve insan üzerindeki etkileri üzerine farklı bakış açıları mevcut. Konya’da yaşayan, bir yandan mühendislik disipliniyle büyümüş, bir yandan da sosyal bilimlere ilgi duyan biri olarak kafamda bu konuda sürekli tartışmalar dönüyor. İçimdeki mühendis ve insan tarafım, şansın tanımını ve şansa dayalı sistemlerin insanları nasıl etkilediğini farklı açılardan sorguluyor. Gelin, bu kavramı farklı yönleriyle ele alalım. Şanslı…

Hemofili Tehlikeli Midir? Farklı Bakış Açılarıyla Değerlendirme Hemofili, kanın pıhtılaşma yeteneğini kaybetmesi nedeniyle oluşan bir hastalıktır ve zaman zaman tehlikeli sonuçlara yol açabilir. Ancak bu tehlikenin boyutu, hastalığın türüne, tedaviye ve bireyin yaşam tarzına bağlı olarak değişir. Hemofiliyi sadece bir sağlık problemi olarak görmek, durumu basite indirgemek olurdu. Hemofili, farklı bakış açılarıyla değerlendirilmesi gereken bir hastalıktır. İçimdeki mühendis buna daha bilimsel ve teknik bir yaklaşım getiriyor, ama içimdeki insan tarafı, bu hastalığın duygusal ve sosyal boyutlarına odaklanmak istiyor. Gelin, hemofiliyi farklı yönleriyle inceleyelim. İçimdeki Mühendis: Hemofiliyi Bilimsel Açıdan Değerlendirmek Hemofili, temelde kanın pıhtılaşma yeteneğinin bozulduğu bir genetik hastalıktır. Pıhtılaşma faktörleri…

Hayvanlara Takılan İsimler Nelerdir? Bir Ekonomistin Perspektifinden Büyüdükçe bazı şeyler, farkında olmadan hayatımıza daha derin anlamlar katıyor. Bugün bu yazıyı yazarken, aklımda birkaç hafta önce Ankara’da gezdiğim kafelerde gördüğüm kediler ve onların sahiplerinin verdiği isimler var. Benim gibi bir ekonomist için bile, bu “hayvanlara takılan isimler” meselesi oldukça ilginç bir konu haline geldi. Çünkü aslında hayvan isimleri, toplumsal normlar, kültürel kodlar ve hatta ekonomik tercihlerle bile ilişkilendirilebilir. Bunları düşünürken, aklıma çocukluk yıllarımdan bir sahne geliyor. Mahalledeki bütün çocuklar bir araya gelir, her biri evcil hayvanını getirdiğinde sanki bir yarışmaya katılmış gibi olurduk. Kediler, köpekler, hatta kuşlar… Her biri, sahiplerinin kişiliğini…

Hayvanlara Neden İnsan İsmi Verilmez? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Hayvanlar, insanlar için yalnızca sadık dostlar değil, aynı zamanda duygusal anlamda önemli varlıklardır. Birçok insan, kedisini, köpeğini ya da başka bir evcil hayvanını tıpkı bir aile bireyi gibi sever. Ancak, sokakta ya da iş yerinde gördüğümüz bir kedinin ya da köpeğin adını duyduğumuzda, bir insan ismi verilmediğini fark ederiz. Peki, neden hayvanlara insan ismi verilmiyor? Toplum olarak, hayvanlara insan ismi verme konusunda bilinçli ya da bilinçsiz bir reddediliş var mı? Bu yazıda, bu soruya toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet çerçevesinde bakarak, hayatın içinde nasıl anlamlar…

Hayvanlara Neden İnsan İsmi Verilmez? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Hayvanlar, insanlar için yalnızca sadık dostlar değil, aynı zamanda duygusal anlamda önemli varlıklardır. Birçok insan, kedisini, köpeğini ya da başka bir evcil hayvanını tıpkı bir aile bireyi gibi sever. Ancak, sokakta ya da iş yerinde gördüğümüz bir kedinin ya da köpeğin adını duyduğumuzda, bir insan ismi verilmediğini fark ederiz. Peki, neden hayvanlara insan ismi verilmiyor? Toplum olarak, hayvanlara insan ismi verme konusunda bilinçli ya da bilinçsiz bir reddediliş var mı? Bu yazıda, bu soruya toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet çerçevesinde bakarak, hayatın içinde nasıl anlamlar…